Przewodnik po badaniach w czasie ciąży

Przewodnik po badaniach w czasie ciąży Image

Przewodnik po badaniach w czasie ciąży

Właśnie trzy­masz w ręku test. Na teś­cie wid­nieją dwie kres­ki. Naoczny pier­wszy dowód na rozwi­ja­jące się w tobie nowe życie. Być może jesteś w szoku, może skaczesz z radoś­ci, a może łzy płyną z prz­er­aże­nia. Każ­da reakc­ja jest zrozu­mi­ała. I co dalej?

Zwyk­le pier­wsze kro­ki kierowane są do gabi­ne­tu gineko­log­icznego. Na szczęś­cie nie trze­ba do niego skierowa­nia, cza­sem tylko trochę trze­ba poczekać w kole­jce. Pier­wsze USG, zdję­cie w ręku z obrazem małego zar­o­d­ka. Cza­sem jest już ser­duszko. W drugiej ręce skierowanie na bada­nia. Nie potrafisz ich rozszyfrować. Pozwól, że pomogę ci je rozszyfrować.

Na pier­wszym już byłaś – to USG. Wśród pac­jen­tek częs­to krąży mit, jako­by częste USG pło­du powodowało zmi­any u dziec­ka: upośledza­ło narządy ner­wowe czy powodowało mutac­je, a nawet autyzm. Nie jest jed­nak potwierd­zone naukowo takie dzi­ałanie ultra­sono­gra­fu. Praw­dopodob­nie podobieńst­wo zdję­cia USG do RTG powodu­je takie przekła­ma­nia. Na początku badań rentgenows­kich mat­ki częs­to robiły zdję­cia RTG płodów, nie zda­jąc sobie sprawy ze zgub­ne­go wpły­wu promieniowa­nia na dziecko. Badanie USG wyko­rzys­tu­je tylko fale dźwiękowe. Obec­nie trwa­ją bada­nia wpły­wu USG na migrację neu­ronów płodów myszy. Jak dotąd dowiedziono, że dłu­gotr­wałe (nawet 600 min­ut!) przeprowadzanie bada­nia rzeczy­wiś­cie wpły­wa na rozwój połączeń ner­wowych u myszy*.

USG jest dość nową metodą diag­nos­ty­czną, dlat­ego nie należy prze­sadzać z jego iloś­cią jeśli nie ma takiej potrze­by. W ciąży wykonu­je się je min­i­mum trzykrot­nie: między 10. a 12. tygod­niem, między 11. a 13. tygod­niem oraz między 28. a 32. tygod­niem. Dzię­ki niemu lekarz ma możli­wość sprawdzenia poprawnoś­ci zag­nieżdże­nia pło­du, określe­nia stop­nia roz­wo­ju dziec­ka i jego narządów, jego przy­bliżonej wagi , przepły­wu krwi przez pępow­inę, skon­trolu­je przezier­ność karkową, określić ilość wód płodowych, płeć dziec­ka oraz jego położe­nie w maci­cy. Możli­woś­ci USG 3D spraw­ia­ją, że rodz­ice mogą zobaczyć nawet wiz­ual­iza­cję wyglą­du twarzy przyszłego dziec­ka. Oczy­wiś­cie o ile nie zasłoni buzi ręką lub nie odwró­ci się pod­czas bada­nia tyłkiem do urządzenia.

Na pier­wszej wiz­y­cie u ginekolo­ga praw­dopodob­nie otrzy­masz skierowanie na następu­jące bada­nia:

  • gru­pa krwi i Rh
  • prze­ci­w­ci­ała odpornoś­ciowe (anty Rh)
  • mor­folo­gia krwi
  • cytolo­gia
  • badanie moczu
  • test na obec­ność wirusa cytome­galii
  • prze­ci­w­ci­ała róży­cz­ki
  • prze­ci­w­ci­ała tok­so­plaz­mozy
  • prze­ci­w­ci­ała HIV

Najczęś­ciej wykony­wany­mi bada­ni­a­mi będzie mor­folo­gia oraz badanie moczu. Niek­tórzy spec­jal­iś­ci zale­ca­ją te bada­nia nawet co miesiąc. Mor­folo­gia służy oce­nie stanu zdrowia, wyk­lucze­niu ane­mii oraz różnego rodza­ju infekcji. W przy­pad­ku niskiej hemo­glo­biny lekarz zale­ci suple­men­tację żelaza. Wyni­ki anal­izy moczu pozwala­ją sprawdz­ić, czy ner­ki ciężarnej pracu­ją praw­idłowo oraz czy nie doszło do zapale­nia układu moc­zowego. Na sali porodowej spotkałam już matkę, której ros­ną­cy płód zablokował moc­zowód i musi­ała nosić woreczek na mocz. Obec­ność cukru w moczu oznacza cukrzy­cę, która nielec­zona jest niebez­piecz­na dla rozwi­ja­jącego się dziec­ka, a także mat­ki.

Wczesne wykrycie wirusa HIV, tok­so­plaz­mozy, cytome­galii czy braku odpornoś­ci na róży­czkę pozwala tak pok­ierować ciążą, by dziecko nie zaraz­iło się od mat­ki wirusem oraz by dzi­ałanie wirusa nie szkodz­iło płodowi. Test na obec­ność tok­so­plaz­mozy i cytome­galii bywa także zale­cany pomiędzy 21 a 26 tygod­niem ciąży.

Pomiędzy 11 a 20 tygod­niem ciąży moż­na wykon­ać test PAPP-A i potrójny HCG. Test PAPP-A to oce­na bio­chemicznych para­metrów krwi mat­ki i para­metrów ultra­sono­graficznych pło­du. Jest to badanie prze­siewowe głównie w kierunku zespołu Dow­na, zespołu Edward­sa i zespołu Patau u pło­du. U osób bez wskaza­nia (w wywiadzie z pac­jen­tką) test PAPP-A nie jest refun­dowany. Jego wynik odczy­tu­je lekarz gene­tyk. Należy pamię­tać, że wynik nie oznacza, że na sto pro­cent urodz­imy dziecko z wadą, lecz oznacza stopień ryzy­ka posi­ada­nia przez dziecko wady. Jego skuteczność oce­nia się na 70%. Oznacza to, że 3 na 10 dzieci, u których stwierd­zono niepraw­idłowość bada­jąc tym testem, rodzi się całkowicie zdrowe. Test potrójny HCG to badanie krwi mat­ki pod kątem oce­ny ryzy­ka urodzenia dziec­ka z aber­racją chro­mo­so­mową (zespół Dow­na, zespół Edward­sa) lub otwartą wadą ośrod­kowego układu ner­wowego. Oba testy uzu­peł­ni­a­ją się nawza­jem dając bardziej miar­o­da­jny wynik. W przy­pad­ku wysok­iego ryzy­ka częs­to lekarz zale­ca dodatkowe bada­nia (aminop­unkcję, biop­sję kos­mów­ki, kor­do­cen­tezę).

Pomiędzy 15 a 20 tygod­niem ciąży lekarz zale­ci badanie na obec­ność WZW B. Jest to test ELISA, który moż­na wykon­ać prak­ty­cznie w każdym lab­o­ra­to­ri­um. Tylko 10% dorosłych zarażonych WZW B wyma­ga hos­pi­tal­iza­cji, a część z zarażonych jest bezob­ja­wowym nosi­cielem. Jed­nak u dzieci zarażonych wirusem 80% przy­pad­ków wiąże się z koniecznoś­cią leczenia prze­ci­wwiru­sowego. Dlat­ego dodat­ni wynik tes­tu na nosi­cielst­wo zapale­nia wątro­by spowodu­je, że po urodze­niu lekarze podadzą dziecku immunoglob­u­linę, aby zapo­biec zakaże­niu. Częs­to pod­wyżs­zony wynik bada­nia maja także oso­by wcześniej szczepi­one na żół­taczkę.

Najbardziej znien­aw­id­zone przez ciężarne badanie poziomu cukru w krwi po wyp­i­ciu glukozy wykonu­je się pomiędzy 21 a 26 tygod­niem ciąży. Pozwala ono wykryć cukrzy­cę ciężarnej. Wykonu­je się je na czc­zo, co dla mnie, entuz­jasty bułek z dże­mem na każde śni­adanie, było dodatkową tor­turą. Lab­o­ran­t­ka roz­puszcza odpowied­nią ilość glukozy (cała tore­b­ka 50 lub 75 g!) w szk­lance wody, a pow­stały luki­er trze­ba wyp­ić. Chy­ba to jest w całym bada­niu najtrud­niejsze. Niek­tóre lab­o­ra­to­ria pozwala­ją wycis­nąć do mieszaniny cytrynę – oso­biś­cie pole­cam! Wyp­icie takiej iloś­ci słody­czy może powodować zawroty głowy, wymio­ty, a nawet omdle­nia, warto więc przyjść na badanie z inną osobą. By wynik był miar­o­da­jny zale­ca się ograniczyć spac­ery i najlepiej przeczekać czas oczeki­wa­nia na wynik czeka­jąc w przy­chod­ni. Wynik sprawdza się zwyk­le po dwóch godz­i­nach od wyp­i­cia, warto więc zaopa­trzyć się w coś do czy­ta­nia czy słucha­nia.

Dwukrot­nie pod­czas ciąży, w I i III trymestrze, ciężar­na wykonu­je obow­iązkowy odczyn Wasser­man­na (WR), czyli badanie krwi służące wykryciu kiły. Ostat­ni wynik zabier­amy ze sobą do szpi­ta­la na czas poro­du.

Jak same widzi­cie badań w trak­cie ciąży jest całkiem sporo. Oczy­wiś­cie wiąże się to także ze spory­mi kosz­ta­mi. Więk­szość badań jest refun­dowana przez NFZ o ile kobi­eta nie dosta­je skierowa­nia od pry­wat­nego spec­jal­isty. Jeśli masz zami­ar mieć prowad­zoną ciążę przez ginekolo­ga na pry­wat­nej prak­tyce lekarskiej, warto sko­rzys­tać z możli­woś­ci wykupi­enia paki­etu badań wykony­wanych w trak­cie ciąży. Dzię­ki temu moż­na zaoszczędz­ić całkiem spo­ra sumę pieniędzy, tak bard­zo potrzeb­ną w najbliższym cza­sie.

Fot. Daniel Lobo, CC BY 2.0

* Źródło: Pre­na­tal expo­sure to ultra­sound waves impacts neu­ronal migra­tion in mice; Pro­ceed­ings of the Nation­al Acad­e­my of Sci­ence; Euge­nius S. B. C,. Ang, Jr, Vicko Glun­cic, Alvaro Duque, Mark E. Schafer, and Pasko Rakic.

Wpis zaw­iera link spon­sorowany.

Autor | moniowiec Komentarze | 0 Data | 18 czerwca 2015

kategorie i tagi

W kategorii: Poradniki

Otagowano: ,