Urlop macierzyński — komu, ile i kiedy się należy?

Urlop macierzyński — komu, ile i kiedy się należy? Image

Urlop macierzyński — komu, ile i kiedy się należy?

W ciągu pier­wszych miesię­cy życia dziec­ka obec­ność mat­ki jest prak­ty­cznie koniecz­na. Przez ten okres nie może ona chodz­ić do pra­cy, ponieważ zysku­je zupełnie nowe obow­iąz­ki. Płat­ną, obow­iązkową prz­er­wę w pra­cy, będącą następst­wem urodzenia dziec­ka przez pra­cown­icę określa się mianem urlopu macierzyńskiego.

Komu przysługuje urlop macierzyński?

Z urlopu macierzyńskiego mają pra­wo sko­rzys­tać nie tylko oso­by zatrud­nione na pod­staw­ie umowy o pracę, a także rodz­ice opła­ca­ją­cy dobrowolne skład­ki chorobowe. Pra­wo to przysługu­je zarówno w przy­pad­ku nar­o­dzin dziec­ka, jak i zatwierdzenia decyzji adop­cyjnej. Wymi­ar lub staż pra­cy nie ma przy urlop­ie macierzyńskim więk­szego znaczenia. Oznacza to, że nawet mat­ka posi­ada­ją­ca zatrud­nie­nie na czas określony może z niego sko­rzys­tać, jeśli tylko okres ten obe­j­mu­je pełną liczbę przysługu­ją­cych dni wol­nych. W przy­pad­ku rozwiąza­nia umowy w trak­cie świad­czenia, do ukończenia 52. tygod­nia dziec­ka moż­na uzyskać wspar­cie w postaci zasiłku pieniężnego. Jeżeli nato­mi­ast współpra­ca wygasa po upły­wie trze­ciego miesią­ca ciąży, aż do koń­ca poro­du umowa ule­ga przedłuże­niu.

Ile trwa podstawowy urlop macierzyński?

Dłu­gość urlopu macierzyńskiego uza­leżniona jest od iloś­ci dzieci urod­zonych pod­czas jed­nego poro­du lub zaadop­towanych w tym samym ter­minie. Mat­ki posi­ada­jące pra­wo do zyska­nia wol­nych dni mogą sko­rzys­tać z 20 tygod­ni przy jed­nym dziecku. Dwój­ka upraw­nia do wyko­rzys­ta­nia 31 wol­nych tygod­ni, trój­ka daje do dys­pozy­cji 33 tygod­nie, czwór­ka — 35 tygod­ni. Piąt­ka lub więk­sza licz­ba dzieci daje nato­mi­ast możli­wość wyko­rzys­ta­nia aż 37 tygod­ni urlopu. Warto mieć na uwadze, że aż sześć spośród wszys­t­kich przysługu­ją­cych tygod­ni wyko­rzys­tać moż­na jeszcze przed poro­dem. Oprócz prz­er­wy w pełnie­niu obow­iązków zawodowych, osobom na urlop­ie macierzyńskim przysługu­ją również wypła­cane przez ZUS pieniądze. Wysokość zasiłku wynosi 100 pro­cent wyna­grodzenia w przy­pad­ku sko­rzys­ta­nia z 20 pod­sta­wowych dni. Jeżeli po upły­wie urlopu macierzyńskiego rodz­ic pode­jmie także urlop rodzi­ciel­s­ki rodzi­ciel­s­ki, otrzy­mu­je 100 pro­cent pen­sji. przez 6 lub 8 początkowych tygod­ni, po czym zaczy­na przysługi­wać mu 60 pro­cent tej kwoty. Jeśli nato­mi­ast mat­ka od razu zgłosi urlop macierzyńs­ki i rodzi­ciel­s­ki, przez pełne 52 tygod­nie otrzy­mu­je 80 pro­cent pen­sji.

Kiedy należy się świadczenie rodzicielskie i zasiłek macierzyński?

Od 2016 roku ist­nieje możli­wość otrzy­ma­nia spec­jal­nego świad­czenia rodzi­ciel­skiego dla osób, które nie są uprawnione do uzyska­nia urlopu macierzyńskiego. Wspar­cie tego typu wypła­cane jest również rodz­i­com, którym nie przysługi­wał wcześniej zasiłek. Przez pier­wszy rok życia dziec­ka, na min­i­mum 1 tys. zł net­to wspar­cia miesięcznego liczyć mogą oso­by bezro­botne oraz pracu­jące na umowę o zlece­nie i dzieło, a także rol­ni­cy i stu­den­ci. Nie ma znaczenia ich aktu­al­na sytu­ac­ja finan­sowa, a w przy­pad­ku obliczenia na pod­staw­ie zarobków kwoty niższej od wyma­ganej, różnicę dopła­ca państ­wo. Urlop macierzyńs­ki pozwala matce dziec­ka na zrezyg­nowanie z pobiera­nia pieniędzy i wcześniejszy powrót do pra­cy, po wyko­rzys­ta­niu zasiłku macierzyńskiego w okre­sie przy­na­jm­niej 14 tygod­ni po porodzie. W takiej sytu­acji pozostałe 6 tygod­ni obow­iązkowych dni wol­nych prze­j­mu­je ojciec dziec­ka.

Urlop macierzyński — o czym należy pamiętać?

W przy­pad­ku pod­sta­wowego, obow­iązkowego urlopu macierzyńskiego mat­ka nie jest zobow­iązana do składa­nia wniosku. Jedynym wymo­giem jest dostar­cze­nie skró­conego odpisu aktu urodzenia dziec­ka swo­je­mu pra­co­daw­cy, bądź też zaniesienia go do ZUS w przy­pad­ku opła­ca­nia dobrowol­nego ubez­pieczenia chorobowego. Nato­mi­ast aby prze­jąć wolne dni mat­ki, ojciec dziec­ka powinien złożyć w zakładzie pra­cy tego rodza­ju wniosek. Jest on niezbęd­ny także wów­czas, gdy rodz­ice chcą od razu zde­cy­dować się także na urlop rodzi­ciel­s­ki, czyli wyko­rzys­tać cały wymi­ar urlopu. Doku­ment ten pozwala na przekazanie infor­ma­cji doty­czą­cych okre­su, w którym mat­ka posi­ada­ją­ca zatrud­nie­nie będzie wyko­rzysty­wała swo­je wolne dni. For­mu­la­rz powinien być dostar­c­zony do zakładu pra­cy w ter­minie do 21 dni po porodzie. Oprócz danych pra­cown­i­ka, dziec­ka i pra­co­daw­cy, powinien zaw­ier­ać także prośbę o udzie­le­nie urlopu, jego początkową i koń­cową datę oraz ter­min poro­du. Urlopu macierzyńskiego nie moż­na zamienić na żaden ekwi­wa­lent lub zrzec się prawa do niego. Pisem­ny wniosek zaw­ier­a­ją­cy prośbę o jego udzie­le­nie jest potrzeb­ny przede wszys­tkim do ustal­e­nia wysokoś­ci zasiłku. Wysokość przyz­nanego wyna­grodzenia jest bowiem ściśle uza­leżniona od przewidy­wanego okre­su opuszczenia miejs­ca pra­cy.

źródło: zaradnyfinansowo.pl

Fot. ALDE Com­mu­ni­ca­tion, CC BY-ND 2.0

Autor | Monika Kilijańska Komentarze | 26 Data | 17 listopada 2017

kategorie i tagi

W kategorii: Poradniki

  • Dzięku­ję, że mogłam sobie zak­tu­al­i­zować infor­ma­c­je. Jak­iś czas temu robiłam powro­nanie warunk­ów pra­cy w Polsce, Czechach, Słowacji i na Węgrzech. Przyz­nam, że byłam zaskoc­zona 🙂 pozdrowienia!

  • Super kom­pendi­um dla tych, którzy wybier­a­ją się na ten urlop, który wg. mnie z urlopem nie ma nic wspól­nego 😉
    Wszys­tkie istotne infor­ma­c­je zebrane w jed­nym miejs­cu. Będę do Ciebie odsyłać zain­tere­sowanych 🙂

  • Warto odświeżyć infor­ma­c­je, choć tem­at już za mną

  • 🙂 Tem­at jeszcze nie jest mi blis­ki, ale takie infor­ma­c­je warto znać!

  • Ewa

    Ten rodzaj urlopu jeszcze przede mną, aczkol­wiek infor­ma­c­je przy­datne 🙂

  • Syl­wia

    Bard­zo cenne infor­ma­c­je 🙂

  • Syl­wia Antkow­icz

    Ja sie ciesze ze ter­az urlop.trwa rok, cho­ci­az i tak za szy­bko mi to prz­ele­cia­lo

  • Jestem na tym wspani­ałym ‘urlop­ie’. Tylko dru­gi mija mi zde­cy­dowanie zbyt szy­bko!

  • Ann

    Mnie urlop macierzyńs­ki nijak ma się do urlopu, ale to już inna kwes­t­ia 😉

  • Może nie do koń­ca bezpośred­nio w tema­cie macierzyńskiego, ale bard­zo blisko. Jeszcze niedawno będąc w ciąży moż­na było pra­cow­ać 4 godziny tylko przy kom­put­erze, jeśli pra­co­daw­ca nie był w stanie zapewnić jakiegoś zaję­cia z dala od kom­put­era. Jed­nak słysza­łam, że to się chy­ba już zmieniło. Wiesz coś o tym?

    • Zgod­nie z przepisa­mi z maja 2017 roku pra­cown­i­ca spodziewa­ją­ca się dziec­ka ma mieć 15-min­u­tową prz­er­wę w
      każdej godzinie pra­cy przy ekranie kom­put­era. Maksy­mal­nie będzie mogła w
      ten sposób przepra­cow­ać osiem godzin na dobę ( art. 179 k.p.).

  • wege­tari-anka

    a ja tak czekam i czekam a dzidz­iu­sia jak nie bylo tak nie ma.. szcz­erze mowiac korzys­ta­l­abym z urlopu i nie pra­cow­al­abym rown­iez pozniej az do 3 roku zycia — jako ped­a­gog wiem , jakie to wazne aby dziecko do tego cza­su bylo z mat­ka. jed­nak oczy­wi­scie mam na wzgledie oso­by, ktore nie moga sobie na to poz­wolic. Jes­li jed­nak Wasi mezowie/partnerzy zara­bi­a­ja na tyle, aby­scie mogly sobie na to poz­wolic = zas­tanow­cie sie. Dziecko do lat 3 powin­no byc przy rodz­icu, przy­na­jm­niej jed­nym.

  • Podob­nie jak Edytę intere­su­je mnie kwes­t­ia pra­cy przed kom­put­erem w ciąży. Zbiór cen­nych infor­ma­cji, dzięku­ję!

  • Przy­dat­ny artykuł na przyszłość, obec­nie nad taki­mi rzecza­mi się nie zas­tanaw­iam 😉

  • A ja się nie zała­pałam. Stu­diowałam wtedy, a u nas na uczel­ni studi­u­ją­cym mamom należało się… ekhem chodz­ić na zaję­cia? 😀

  • Olga Dąbrows­ka

    Moze w przyszłosci sko­rzys­tam z Twoich rad 🙂

  • Justy­na Łagows­ka

    Bard­zo przy­datne infor­ma­c­je przed­staw­ione krótko, jas­no i na tem­at. 🙂

  • Wszys­tko infor­ma­c­je na tem­at urlopu macierzyńskiego w pigułce.

  • Mama Gadżet (Mam­a­gadżet)

    Bard­zo przy­datne infor­ma­c­je w jed­nym miejs­cu — super 🙂 Ja już nieste­ty po urlop­ie macierzyńskim- moim zdaniem powinien być zde­cy­dowanie dłuższy!

  • Przy­datne infor­ma­c­je. Konkret­nie i jas­no przestaw­ione.

  • Przy­datne infor­ma­c­je, które warto znać. Czytel­nie przed­staw­ione. 🙂

  • Mał­gorza­ta Berłows­ka

    Przy­datne! W przepisach prawnych tak łat­wo się pogu­bić..

  • Hm, ale umowa na czas określony to też umowa o pracę. Oso­by zatrud­nione w opar­ciu o kodeks cywilny (zlece­nia itp) nie mają urlopu prze­cież. Czy się mylę?

    • Po zmi­an­ie przepisów i oskład­kowa­niu umowy-zlece­nia to sama już nie jestem pew­na.

  • Ja już kończę urlop macierzyńs­ki początkiem grud­nia 🙂

  • Super kom­pedi­um dla przyszłych mam 🙂