Archiwa: Kulturalnie - Konfabula

Lekarz rodzinny, powieść Aleksandry Zając

Monika Kilijańska — Thu, 22 Oct 2026 13:18:32 +0000

Wiecie czego podobno nie lubią lekarze? Spotkań rodzinnych. Bo zawsze znajdzie się ta jedna ciocia (lub kilka), która będzie pytała o poradę lekarską. Nawet jeśli jesteś z zupełnie innej specjalizacji niż tego powinna dotyczyć porada. A co dopiero, jakby takim lekarzem była np. sąsiadka?! To dopiero na wsi byłoby dobrze! Właśnie taką wizje przyszłości widzi dla bohaterki „Lekarza rodzinnego” Aleksandry Zając społeczność śląskich Markowic. Czy się ziści? Bohaterowie Właściwie bohaterami jest tu cała rodzina Zorków. Dla mnie to… problem. Nie, żebym miała coś do Zorków, pewnie fajni ludzie. Jednak mam tak, że jeśli w książce znajduję więcej niż pięć imion/nazwisk to zwyczajnie jednego od drugiego nie odróżniam. I mam tak przez pierwsze sto (!) stron lektury, bo poznajemy dosyć dokładnie życiorysy najbliższych pradziadków, dziadków, krótko rodziców i ich rodzeństwa. Do tego potem jeszcze jedną z krakowskich rodzin (z dziadkami, a jakże!). Przydałaby mi się rozpisana na pierwszych stronach krótka notka lub drzewo genealogiczne. Najwięcej jednak fabuły znajduje w książce Agnieszka. Po tragicznej śmierci rodziców wychowuje ją babcia, Regina. Pomaga ciocia Agata i Jerzyk, rodzice Sylwii, rówieśniczki Agnieszki. Czasem pomaga też mieszkająca poza wioską Marzena. Agnieszka to ta pokorna, spokojna, dobrze ucząca się dziewczynka, wiecznie wdzięczna za opiekę. Pięknie śpiewa w kościele i wszyscy ja lubią, zwłaszcza dorośli. Bo tak grzeczna, poukładana. Przyszłość narodu! Idealna na lekarza! Właściwie dopiero na studiach rozpoczyna się dla niej takie prawdziwe życie, własne decyzje i… błędy. Cóż, tak to jest jak się wyjdzie spod klosza. Nieco w jej cieniu dorasta Sylwia. Też utalentowana, zwłaszcza literacko. Pisze wiersze, jest wygadana, ma swoje pomysły, ale… brakuje jej odwagi, by robić coś po swojemu. Tym bardziej, że jej pomysły torpedują rodzice lub je zupełnie ignorują. Fabuła Po burzliwych losach rodziny Zorków dwie młode kobiety, Sylwia i Agnieszka, zaczynają studia w Krakowie. Tu, na Uniwersytecie Jagiellońskim jedna zaczyna medycynę, druga na politologię. Dla jednej będą to studia ciężkie, dla drugiej niechciane. Ale dla obydwu otwiera się nowy świat. Wolność oznacza tez wybór: uczyć się czy kochać, być lojalnym czy robić po swojemu. Tu poznają Mateusza i dzięki niemu świat dyskotek. Ale też pierwszych porażek. Agnieszki, dziewczyny z prowincji, która zawróciła w głowie synkowi, nie akceptuje rodzina Krasów. Sylwia ma blokadę twórczą i coraz częściej czuje się w towarzystwie zakochanych jak piąte koło u wozu. W końcu Agnieszka musi wracać do wsi nie ukończywszy studiów. Jak się tam pokaże? Przecież wszyscy tak liczyli na jej wykształcenie i wiedzę. Przecież była taka poukładana… I czemu nie ma przy niej Mateusza? Język To książka po polsku i… śląsku. Ale nie martwicie się, autorka zadbała o przypisy dolne i wszystko jest jasne. Dla mnie i tak były to dość czytelne gwarowe treści, bo wiele śląskich słów jest pochodzenia germańskiego, tak jak rodzimych mi kociewskich. Czułam się więc jak w domu, gdzie dzieci to rojbry, a garnkiem o blat można ciepnąć. Za to nie wiedziałam, że rower ukraina to też gwara, ja znalazłam informację, że to marka rowerów. Ba, sama mam nadal niebieską po mojej babci i śmiga aż miło! Ważne tematy „Lekarz rodzinny” nie stroni od trudnych i ważnych tematów. Pojawia się problem emigracji, trudnej przeszłości AK-owców, sieroctwa, ale i niechcianej ciąży i macierzyństwa, zdrady, depresji czy ślepego posłuszeństwa. Sama wychowałam się w czasach, kiedy każdego namawiano na studia i rozumiem problemy, z jakimi borykała się Sylwia i jej rodzice. Ważne jest to, że książka pokazuje, że żadna droga nie jest ta jedyną. Można popełnić błąd, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by go naprawić. Tyle, że czasem trzeba więcej wytrwałości i uporu, by postawić na swoim. Podsumowanie Książka jest właściwie sagą rodzinna z przedstawieniem dłuższej historii najmłodszej Zorkówny. Narracja prowadzona jest w czasie teraźniejszym w trzeciej osobie, co czasem może nieco zdziwić, kiedy natrafiamy na rozdział poświęcony przeszłości rodziny lub wzmiance o innej jej gałęzi. Problematyczne jest także nagromadzenie danych na temat poszczególnych bohaterów, przez co początkowo nie możemy zadecydować z kim się utożsamiać, komu kibicować. Niemniej jest to bardzo życiowa, spokojna lektura. Polecam zwłaszcza tym, którzy sami pochodzą ze wsi i mieszkają obecnie poza nią – można przy okazji nieco powspominać.

Artykuł Lekarz rodzinny, powieść Aleksandry Zając pochodzi z serwisu Konfabula.

Nienapisane, książka Anny Bichalskiej

Monika Kilijańska — Thu, 20 Aug 2026 13:03:56 +0000

Zastanawialiście się czasami jakim cudem ludzie, których dzieli właściwie wszystko, dogadują się? Czy to w związkach, czy jako sąsiedzi, współpracownicy, znajomi, przyjaciele. Niby powinniśmy rozumieć się z osobami takimi, jakimi sami jesteśmy, ale, nie oszukujmy się, czasem samemu z sobą ciężko wytrzymać. Właśnie o takiej relacji oraz sąsiedzkiej (i rodzinnej) tajemnicy opowiada książka „Nienapisane” Anny Bichalskiej. Jak dwie połówki pomarańczy… Bohaterkami książki Anny Bichalskiej są dwie mieszkające w domach obok siebie kobiety. Stałą mieszkanką jest starszawa Janina, która spędziła w tej miejscowości prawie siedemdziesiąt lat. przyjaźniła się też z poprzednią właścicielką domu, w którym obecnie mieszka Joanna. Joanna kupiła go, by przemóc pisarski zastój. Nic przecież nie robi na wenę lepiej niż wieś spokojna i wesoła. I na nerwy, gdyż Joanna boryka się z wieloma nerwicami, atakami paniki i fobiami. Jest bardzo wycofana, ma problem by kupić coś w sklepie warzywnym, ogranicza nawet telefony. Stara się wychodzić ze swojej strefy komfortu np. podróżując autobusem, ale nie zawsze daje radę. Lubi patrzeć przez okno i właśnie przez nie najpierw zauważa sąsiadkę, dziarską Janinę, a potem tajemniczą skrzynkę na listy, powieszoną na drzewie pomiędzy ich posesjami. Spoko, luz. Bez presji! … to główne hasło Janiny. To wiecznie optymistyczna osoba, która, gdyby nie zwyczajna niemoc fizyczna związana z wiekiem, nikt by nie zarzucił niskiego PESEL-u. W łazience ma kolekcję wibratorów i innych gadżetów erotycznych, nie ma problemu ze schadzkami z wieloletnim przyjacielem (wtedy zaciąga szczelnie zasłony i Joanna nic nie widzi!). Nie ma właściwie z niczym problemu. A jednak potrzebuje Joanny, by wyruszyć w podróż. To jej zapewne ostatnia podróż w miejsca, które kiedyś odwiedzała przyjaciółka z dzieciństwa. Powieść drogi? Za sprawą wskazówek pozostawionych przez Hannę, długoletnią przyjaciółkę Janiny, kobiety wsiadają w żółtego garbusa i podążają do wszystkich miejscowości z ulicą Krokusową 28. List ze wskazówkami traktują bowiem jako swoisty testament zmarłej Hanny. Ta podróż staje się nie tylko odkrywaniem tajemnic przeszłości, ale również kolejnym etapem ich niezwykłej przyjaźni. Obydwie odkrywają nie tyle sekret sprzed lat, ale jak życie potrafi zaskakiwać i splatać ze sobą losy różnych ludzi. Obydwie też odkrywają w sobie nowe cechy: Janina cierpliwość i własne ograniczenia, Joanna otwartość, empatię i uważność. Wieloczasowość Książka pisana jest z różnych perspektyw czasowych. Poznajemy teraźniejsze dzieje Joanny i Janiny, ale także wspomnienia Hanny i wspomnienia Joanny. O dziwno dość podobne do siebie, gdyż obydwie były w młodości bardzo wycofane i obarczone traumą. Mniejszą u Joanny, większą u Hanny. Jednak na obydwie wpłynęła ona destrukcyjnie. Dopiero kojąca obecność Janiny i wymienianej z nią korespondencji sprawia, że kobiety odzyskują pewność siebie, radość i uśmiech. Podsumowanie Książka spodoba się każdemu, kto kiedykolwiek prowadził sekretny dziennik, pamiętnik lub pisał listy – do siebie lub kogoś. Czyli właściwie każdemu. Zawiera nie tylko tajemnicę, w rozwikłaniu której będą nam towarzyszyć dwie tak różne od siebie bohaterki, ale i całą plejadę uczuć. Od miłości, po lojalność, od ciekawości po strach, od smutku do radości.

Artykuł Nienapisane, książka Anny Bichalskiej pochodzi z serwisu Konfabula.

Łowcy. Między światłem a cieniem, książka Alana Pałczyńskiego

Monika Kilijańska — Wed, 01 Jul 2026 13:40:15 +0000

Mroczna okładka, Wydawnictwo AleterNatywne. Jakby wszystko podpowiada, że nie będzie tak samo jak wszędzie. Debiutancka powieść Alana Pałczyńskiego nie będzie kolejnym sztampowym kryminałem czy sagą rodu w ośmiu tomach. I nie jest. Czy jednak to, co nam serwuje, wystarcza? Fabuła bez spoilerów Zaczynamy od razu od małego trzęsienia ziemi, a przynajmniej tak to wydaje się głównej bohaterce. Annie przenosi się z wielkiego miasta na jakieś przedmieścia sennej miejscowości Oregonu, bo jej rodzina podąża za pracą ojczyma. Już tu zapala się pierwsza lamka: sporo domów stoi pustych. Potem kolejna: w okolicy dochodzi do morderstw, choć seria skończyła się po zamknięciu podejrzanego. Annie poznaje sąsiadów i nieznajomego, ale męczą ją przywidzenia, wizja nowej szkoły oraz pojawiające się w pokoju krzesło. Nie byle jakie, bo dość stare i kosztowne. Nie pomaga czatowanie na intruza, zakup psa, kamer, alarmu czy policja. Dziwny stalker jest nieuchwytny. I właściwie wokół niego oraz strachu dziewczyny kręci się cała fabuła. Będą ofiary, ale i nadprzyrodzone byty, więc fani np. Mastertona czy Kinga mogą być zadowoleni. Bohaterowie Annie jest outsiderką, ale nie z własnego wyboru. Zwyczajnie prześladowana w szkole, bez przyjaciół, ma nadzieję na odwrócenie swojego losu po przeprowadzce. Nienawidzi swojego ojczyma. Z wzajemnością. To porządna dziewczyna, która nie pije, nie pali. Zupełnie inaczej jest z Jamesem, policjantem śledczym, który zabiera się za jej sprawę. Używki to norma, wulgarność i nieszablonowe, nieregulaminowe działania także. Ale ma powód, by komplikować nimi swoje życie. Dołącza do nich obiecująca pani patolog, która dotarła do bardzo niepokojących danych i będzie musiała ukrywać się przed wymiarem sprawiedliwości. Tym samym, dla którego jeszcze niedawno sama pracowała. Ważną postacią jest też wyzwolona Cynthia, sąsiadka Anie. To pierwsza przyjaciółka dziewczyny, dzięki której ta może choć przez chwilę spać spokojniej. Dla kogo jest ta książka? Polecam tę książkę osobom, których nie odstrasza horror i zjawiska pozazmysłowe. Takie, które nie przestraszą się ducha, wampira czy demogorgona. I takie, które nie przestraszą się dość obrazowych opisów znalezionych po masakrze ciał. To dość mroczne young adult, z dobrze wykreowanymi bohaterami. Jeśli były potknięcia, to jedynie językowe. W przyszłości dobrze by było podwójną redakcję kolejnej książki zrobić.

Artykuł Łowcy. Między światłem a cieniem, książka Alana Pałczyńskiego pochodzi z serwisu Konfabula.

Zabójcze piaski, Igor Kaczmarczyk

Monika Kilijańska — Thu, 18 Jun 2026 17:46:49 +0000

Zawsze ciągnęło mnie do orientu, do inności. Lubię czytać o dalekich krajach i lądach. Obojętnie, czy to Antarktyda czy Arabia Saudyjska. Tym razem w te cieplejsze rejony zawędrowałam dzięki książce Igora Kaczmarczyka pt. „Zabójcze piaski”. Kim jest autor? Igor Kaczmarczyk, autor książki „Zabójcze piaski”, to tłumacz z arabskiego i dyplomata na placówkach w konsularnych świata arabskiego. Dwudziestopięcioletnie doświadczenie mieszkania wśród muzułmanów dokładnie widać w jego najnowszym dziele, które stoi na pograniczu reportażu i literatury obyczajowej. Akcja toczy się w stojącej u progu wielkich zmian Arabii Saudyjskiej. Kraju, w którym religia i tradycja ma często ostatnie słowo, będąc nad prawem państwowym i międzynarodowym. Fabuła To nie pierwsza przygoda konsula Tomka w Arabii Saudyjskiej, gdyż książka jest czwartym tomem serii. Tym razem codzienność ambasady nieustannie ściera się z niepokojącym tłem politycznych intryg, prywatnych dramatów i kulturowych napięć. Poznajemy nie tylko jego najbliższe, konsularne otoczenie, w tym nowego konsula Leona Kęskę i jego młodziutką żonkę, ale i dyplomatów z innych krajów (szczególnie USA) czy książęta i rody saudyjskie, które pociągają za wszelkie sznurki tego regionu. W książce w równych proporcjach miesza się korporacyjne bagienko, pałacowe intrygi, terroryzm, romanse i waśnie rodzinne. Wszystko w dusznej, upalnej atmosferze, pełnej przepychu, często nie do końca zgodnej z zasadami szariatu. Na czoło wysuwają się też kwestie praw człowieka, kobiet i osób LGBTQ. Widać też walkę tradycji z nowoczesnością, nepotyzmu z demokracją. Polska gurom! W książce pojawia się także wątek samotnego podróżnika z Polski. Gdańszczanin Iwo podejmuje się przejścia przez pustynię Rub al-Chali w pojedynkę. Nie zwraca uwagi na porę roku, którą wybrał na swoją wędrówkę ani poziom przygotowania. Ważny jest dla niego cel, czyli zaistnienie w mediach oraz przekazanie listu intencyjnego od Prezydenta Miasta. Jak to się czyta? Książkę czytało mi się z jednej strony trudno, z drugiej niezwykle płynnie. Trudno, gdyż niektóre wątki, zwłaszcza związane z rozwiązłością seksualną, były wręcz niesmaczne. Płynnie, gdyż dynamiczne wątki były niezwykle spójne. Czasem można było przyczepić się do jakiegoś rozwiązania fabularnego, ale dało się je wytłumaczyć. Każda postać, a było ich sporo, wprowadza coś ciekawego i potrzebnego. Choć nie powiem, czasem czułam się przytłoczona ilością wprowadzonych bohaterów i nawet cieszyło mnie, że niektórzy brutalnie zostali wykreśleni z kart książki. Podsumowanie Jedno książka pokazuje idealnie: nie ma miejsc jak z bajki. Możesz być i dziedzicem fortuny, księciem koronnym, a nie zaznasz spokoju. Bogactwo potrafi nie mniej zmęczyć jak bieda, tyle, że walczysz nie z głodem czy chorobami, a ambicjami najbliższych. Ukazuje jak często jesteśmy ofiarami tradycji, intryg, tego, co ludzie powiedzą. I że właściwie nie ma przed nimi żadnej ucieczki. Oficjalna recenzja dla portalu Secretum.pl

Artykuł Zabójcze piaski, Igor Kaczmarczyk pochodzi z serwisu Konfabula.

Cringe Club. Książka niczym zrzut rozmów z komunikatora nastolatka

Monika Kilijańska — Mon, 01 Jun 2026 09:40:31 +0000

Przyzwyczailiśmy się już do książek dla młodszych czytelników, które zawierają rozmowy w dymkach, opowieści przeplatanych komiksami, czytanych „od tyłu” mang, a nawet książek paragrafowych, gdzie zakończeń może być kilka. Teraz czas na coś nowego: książkę dla nastolatków, która wygląda jak zrzut rozmów wprost z komunikatora nastolatki. Oto „Cringe Club”! Co to jest Cringe? Słowo cringe oznacza żenadę, obciach lub sytuację, która wywołuje tak silne poczucie wstydu lub dyskomfortu, że aż mamy ochotę zapaść się pod ziemię. Pochodzi z języka angielskiego (dosł. wzdrygać się lub kulić ze strachu). W slangu odnosi się do sztucznych, pretensjonalnych lub nie na miejscu zachowań. Starzy ludzie, jak ja, powinni jednak używać synonimów jak obciach, siara, przypał, żenada, bo używanie przez dorosłych słowa cringe jest krindżowe (przyp. mieszkających ze mną nastolatków). Pierwsza zasada Cringe Club: nie mówimy o Cringe Club! Już zasady Cringe Club są puszczeniem oczka do czytelnika: 2. Członkowie NIE mogą nikomu mówić o Cringe Cluie, bo inaczej!3. tak naprawdę Cringe Club NIE istnieje *PUSZCZAM OCZKO* Czyż to nie nawiązanie do „Fight Club”? Dla mnie tak! A to, co dzieje się w Klubie, ZOSTAJE w Klubie… Na szczęście ja do niego nie należę, więc mogę opisać co się działo. A działo się sporo! Od szkolnych dramatów po żenujące momenty, w Klubie Żenady jest wszystko. Pytanie jednak brzmi: czy Kennedy znajdzie przyjaciół, czy też będzie jedyną osobą, która będzie żyła w swoim żenującym świecie? Bohaterowie rozmowy „Cringe Club” skupia się na losach Kennedy King, która przeprowadziła się z małej wsi Bagienno do zatłoczonego Londynu wraz z mamą i siostrą, zostawiając za sobą wszystkich przyjaciół. Rozpoczęcie nauki w Hellington High School (znanej również jako PIEKIELNA SZKOŁA) bez przyjaciół wydaje się więc dla Kennedy piekłem, bo tylko czat grupowy ze starymi przyjaciółmi, Liv i Devonem, trzyma ją przy życiu. Fabuła Tom I, czyli „Cringe Club” (wrzesień-pażdziernik) Kennedy King i jej dwoje najlepszych przyjaciół dopiero zaczynają przygodę z życiem w szkole średniej i teraz, gdy nie są już razem jako trio z podstawówki, założyli internetową grupę dyskusyjną o nazwie „Cringe Club”, gdzie mogą wymieniać się i omawiać codzienne wydarzenia z ich nowego (często niezwykle żenującego, niezręcznego lub zaskakująco niesamowitego) życia szkolnego. Do tego dochodzi jeszcze czat rodzinny, z którego dowiadujemy się, że także na tym polu jest zmiana u Kennedy. Jej rodzice się rozwodzą. Czy wszystkie te zmiany nie są przytłaczające? Na szczęście zawsze się można wygadać przyjaciołom z podstawówki! Tom II, czyli Cringe Club. Bitwa Besties (listopad-grudzień) W poprzednim tomie Kennedy zaprzyjaźnia się z Evą, Nell i Rose (nazywają siebie EBNdP – Ekipa Butów Nie do Pary). Może to nie jest jeszcze taka zażyłość jak z Liv i Devonem, jednak zdecydowanie nadają na tej samej fali. A razem łatwiej przeżyć kolejne ciosy, jakie spadają na nową ze strony Harmony i tapeciar, trzęsących klasą. Czy jednak zdoła, pomimo wszystkich dziwnych, żenujących sytuacji dotrwać w dobrej komitywie do Bożego Narodzenia? No i jak skończy się wojna łazienkowa z Pupilką (znaczy się siostrą)? Forma „Cringe Club” jest napisany jak czat grupowy, więc wydaje się bardzo realistyczny. Każda scena jest opowiedziana za pomocą wiadomości, emotikonów i małych zrzutów ekranu z czatu grupowego Kennedy King. Dzięki temu czujesz się, jakbyś był w samym środku akcji razem z nią i jej przyjaciółmi. Doświadczasz całego chaosu prawdziwej rozmowy, w tym żartów (a są one udane, bo autorka pisze komedie!), psikusów i plotek. To doświadczenie czytelnicze, które wydaje się świeże, zabawne i bardzo znajome dla każdego, kto korzysta z telefonu. Wspaniałe ilustracje Wotto ożywiają postacie i odzwierciedlają nowoczesną, dynamiczną formę. Nie stanowią już nieprzebytej ściany tekstu, przez którą ciężko dziecku się przebić. Co ciekawe, pojawiają się tu także wiersze bohaterki. Cóż, która z nas, nastolatek, nie pisała kiedyś wierszy czy tekstów piosnek, niech pierwsza napisze komentarz! Do kogo to ma trafić? Książka jest skierowana do dzieci w wieku 11-12 lat, ale śmiałam się przez większość czasu, bo przeniosłam się myślami do moich wcześniejszych lat szkolnych. Pewnie gdybym wtedy miała takie możliwości komunikacyjne (czaty, telefony komórkowe), to i moje rozmowy z najlepszymi przyjaciółkami wyglądałyby podobnie. Zdecydowanie polecam ją zarówno starszym, jak i młodszym dzieciom. Nie ma tu przekleństw, rozmów o związkach, tylko o tym, jak grupa przyjaciół odnajduje się w swoich szkołach.

Artykuł Cringe Club. Książka niczym zrzut rozmów z komunikatora nastolatka pochodzi z serwisu Konfabula.

Potęga języka. Jak kody, którymi posługujemy się w myśleniu, mówieniu i życiu, zmieniają nasze umysły

Monika Kilijańska — Sun, 02 Mar 2025 19:25:42 +0000

Według Biblii Bóg nie chciał, by ludzie się porozumieli ze sobą i zbudowali wielką wieżę Babel, więc przemieszał ich języki. Być może wiedział, bo jest uważany za wszechwiedzącego, że tworząc tak wiele języków, dialektów i gwar, stworzy ludziom jeszcze większe możliwości rozwoju! O tym jaką potęgą jest język, opowiada fantastyczna książka popularnonaukowa Viorici Marian, psycholingwistki, kognitywistki i psycholożki znanej z badań nad dwujęzycznością i wielojęzycznością. Jak zbudowana jest książka? „Potęga języka” podzielona jest na dwie duże części: tą, dotyczącą jednostki i tą dotyczącą społeczeństwa. Bo język to nie tylko wpływ na mózg człowieka jako jednego bytu, ale kształtuje całe grupy. Polityka, kultura, relacje, dynamika władzy itp. Przykładowo ludzie porozumiewający się językiem ojczystym, który ma krótkie liczebniki, znacznie szybciej wykonują działania matematyczne. Porusza tematy takie jak manipulacja, różnice kulturowe, dialekty, rasizm, seksizm i języki z podziałem na płeć (w tym dyskusje niebinarne np. występowanie rodzajów rzeczowników czy zmianie tychże w liczbie pojedynczej i mnogiej, jak to bywa w języku rumuńskim) oraz inne uprzedzenia, edukacja, imigracja/imigranci, a także wiele innych tematów. Wreszcie Ostatnia obejmuje języki sztuczne, matematykę i programowanie, poruszając te aspekty językowego „kodu”, a także nakładanie się i korzyści, jakie my jako społeczeństwo z nich czerpiemy, oraz potencjał, jaki moglibyśmy z tego rozwinąć. Czy to książka jedynie dla poliglotów lub językoznawców? Absolutnie! Choć pewnie to właśnie oni, a także osoby dwujęzyczne, będą największymi fanami tej publikacji. Dowiemy się bowiem z niej, że używanie wielu języków np. przez dzieci, wcale nie spowoduje, że będą je mieszały ze sobą. Gdy osoby dwujęzyczne przełączają się na inny język, zmieniają się również ich sieci aktywacji neuronalnej, a wraz z nimi postrzeganie i interpretacja rzeczywistości, co pozwala na korzystanie z wielu równocześnie aktywowanych sieci neuronalnych, a tym samum, jak się wydaje, egzystowanie do pewnego stopnia w wielu wymiarach. Unaocznia też jak wiele słowa mogą zmieniać nawet w tłumaczeniu i rozumieniu pojęć. (…) w hiszpańskim „uwaga” to coś, co „pożyczamy”, ponieważ w pewnym sensie chcemy ją odzyskać. W języku francuskim uwagę się „tworzy” i jeśli jej nie tworzymy, to jej nie ma. W języku angielskim uwagą się „płaci”, bo jest cenna. niemieckim zaś uwagę się „darowuje:, gdyż jest to w istocie prezent. I więcej: Tak jak woda,w zależności od temperatury, może znajdować się w stanie stałm, ciekłym lub gazowym, podobnie osoba wielojęzyczna może prezentować inną wersję siebie w zależności od tego, którego języka używa w danej chwili. Moje małe ALE! Choć autorka zrobiła spory reaserch, jednak nie obyło się bez błędów, na które ja, Polka, nie mogę przystać. Przypisanie rozszyfrowania Enigmy Alanowi Turingowi jest niewybaczalne! Po raz pierwszy szyfrogramy zakodowane przy pomocy Enigmy udało się rozszyfrować polskim kryptologom. Praca Polaków: mjr Franciszka Pokornego, kpt. Maksymiliana Ciężkiego, inż. Antoniego Pallutha oraz uzdolnionych młodych matematyków: Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego pozwoliła na dalsze wysiłki nad dekodowaniem szyfrów stale unowocześnianych maszyn Enigma najpierw w Polsce, a po wybuchu II wojny światowej we Francji i Wielkiej Brytanii. Czy polecam „Potęgę języka”? Mogę być nieobiektywna, bo sama znam dość dobrze dwa języki, plus ojczysty, a w aplikacji uczę się kolejnych pięciu! Ja kocham poznawać języki mówione, tak samo jak mąż, programista, jest hiperpoliglotą języków programowania (i tylko nich!). Uwielbiam poznawać etymologię wyrazów i powiązania nich z różnymi językami. Dlatego wszystkie przykłady, mapki, tabele były dla mnie czymś fantastycznym. I dlatego też polecam każdemu, zwłaszcza tym, którzy narzekają, że po co im język inny niż angielski w szkole. Po to, żeby się rozwijać, moi mili!

Artykuł Potęga języka. Jak kody, którymi posługujemy się w myśleniu, mówieniu i życiu, zmieniają nasze umysły pochodzi z serwisu Konfabula.

Kiedyś byłem młodym wiedźminem, hej! Czyli recenzja „Rozdroży kruków” Andrzeja Sapkowskiego

Monika Kilijańska — Tue, 04 Feb 2025 17:34:17 +0000

Jedenaście lat zwodzenia i co?! I mamy nowego Wiedźmina. Ale nie grę, nie serial, nie film: nowy cykl opowiadań. Tym razem będzie to prequel znanej serii. Czy Sapkowski zaskakuje? Czy trzyma formę?

Artykuł Kiedyś byłem młodym wiedźminem, hej! Czyli recenzja „Rozdroży kruków” Andrzeja Sapkowskiego pochodzi z serwisu Konfabula.

Jednostka 731. Okrutne eksperymenty w japońskich laboratoriach wojskowych. Relacje świadków

Monika Kilijańska — Sat, 01 Feb 2025 14:39:55 +0000

Wszyscy zdajemy sobie sprawę z niebezpieczeństwa, jakie niosą ze sobą niewidoczne choroby, z lęku przed śmiercią z powodu czegoś, czego nie możemy kontrolować ani w pełni zrozumieć. Po epidemii Covid-19, gdzie chyba nikt nie miał tego szczęścia, by w rodzinie ktoś nie zachorował, nawet poważnie, ze śmiercią włącznie, to zagrożenie jest bardziej namacalne. Nie musimy się zbytnio wysilać, żeby wyobrazić sobie, jak straszne rzeczy może wyrządzić krajowi broń biologiczna. Ale możemy sprawdzić, do jakich bestialstw zdolni są ludzie, by walczyć za ojczyznę. O czym jest ten reportaż? „Jednostka 731. Okrutne eksperymenty w japońskich laboratoriach wojskowych. Relacje świadków” zgłębia przerażającą historię eksperymentów na ludziach przeprowadzanych w Japonii podczas II wojny światowej. Pierwsza połowa książki opowiada o historii japońskiego programu eksperymentów na ludziach. Drugą połowę stanowią zeznania osób zaangażowanych w zdarzenie, od pielęgniarek po żołnierzy. Trigger warning! To książka brutalna i niejeden raz opisy eksperymentów wywołały u mnie mdłości. Mimo, że przecież mam tonę literatury obozowej, tej na faktach, przeczytaną (zobacz choćby Ostatnia „więźniarka” Auschwitz czy „Bestie z Buchenwaldu. Karl i Ilse Kochowie – najgłośniejszy proces o zbrodnie wojenne XX wieku”). Nie bez kozery Jednostkę 731 nazywano Auschwitz Azji. Od czego się zaczęło? Japonia zaczęła się zmagać z epidemiami dżumy. To spowodowało rozkwit intensywnych badań nad epidemiologią. Podczas wojny zainteresowanie przesunęło się z obrony na atak. Chociaż Porozumienia Genewskie podpisano w 1925 r., autor sugeruje, że zakaz broni biologicznej oznaczał jedynie, że Japończycy zdawali sobie sprawę ze swojej wielkiej potęgi. Stąd nie dziwi współpraca wojska i uniwersytetów w tej sprawie. To nie pochwała brutalności! Książka nie zachwyca się ukazaną w niej krwią. Jest tam kilka szokujących szczegółów – niemowlęta kąpane w zamarzniętej wodzie, człowiek, którego stale prawie zabijano, ale który jakimś cudem nigdy nie umarł, chorzy ludzie zmuszani do uprawiania seksu, a następnie rodzenia dzieci. Autorowi chodzi raczej o zszokowanie, że tak, ludzie potrafią robić takie rzeczy. Że ludzie ludziom zgotowali ten los. Świadkowie są bezpośredni. Szczegóły nie są drastyczne, po prostu są. Niektórych okropności nie da się opisać żadnym językiem. Świadectwa Jeśli chodzi o same zeznania, to to, co Gold mówi we wstępie, jest prawdą. Są chaotyczne, czasami trochę niespójne. Są to przecież zaznania ludzi, którzy próbują przypomnieć sobie straszne wydarzenie, które miało miejsce dawno temu. Ten bałagan wynikał również z tego, że ludzie w jednostce często nie wiedzieli, co robią i dlaczego. Zeznania pochodzą głównie od pracowników niższego szczebla. Co więcej, Jednostka 731 została zniszczona. Wszystko zostało wysadzone w powietrze, a nagrania i zdjęcia ukryte lub zniszczone. Nigdy nie będziemy mieli dostępu do całej historii, więc musimy zadowolić się tym, co mamy. I żyli długo i szczęśliwie… Badacze, którzy za odpowiadali za te wszystkie testy na ludziach, tak naprawdę nigdy nie zapłacili za to żadnej ceny. Po wojnie wielu z nich kontynuowało naukę na japońskich uniwersytetach. Po zakończeniu wojny członkom Jednostki 731 przyznano immunitet w zamian za przekazanie Amerykanom wyników swoich badań. Niektóre dowody wskazują na to, że Stany Zjednoczone wykorzystały informacje o broni biologicznej w wojnie w Korei. Wyobraź sobie, że dr Mengale otrzymałby wysokie stanowisko na uniwersytecie za dokonanie pewnych odkryć naukowych… A wszystko dlatego, że wystarczyła bomba atomowa, by uznać Japonię za wystarczająco ukaraną i jej zbrodnie zamieciono pod dywan. Jak można to polecać!!! Zapoznanie się z informacjami na temat Jednostki 731 jest koniecznością! Powoli umiera pokolenie, które widziało tragedię II Wojny Światowej na własne oczy. Nie będzie już świadków. A kiedy ich brakuje, historia lubi się powtarzać, bo jest zbyt abstrakcyjna. A wojna nie kończy się tylko na tym, że ludzie strzelają do siebie nawzajem. Cywile są mordowani we własnych domach. Dobre idee, takie jak nauka, są nadużywane. Musimy spojrzeć w ciemność bez mrugnięcia okiem, bez romantyzowania cierpienia za ojczyznę lub dramatyzowania. Potrzebujemy twardych i zimnych faktów, pokazujących ile bólu powoduje wojna. Naprawdę nie ma znaczenia, czy Japonię należy znienawidzić za to, co zrobiła, czy wybaczyć jej za to, że przeżyła bombę atomową. Ważne jest to, że my, ludzie, jesteśmy zdolni do zadawania takiego bólu, ale nikt nie chce go znosić. Dopóki my wszyscy nie przerazimy się wojną, to się nie skończy. Zobacz także inne warte uwagi książki o II Wojnie Światowej.

Artykuł Jednostka 731. Okrutne eksperymenty w japońskich laboratoriach wojskowych. Relacje świadków pochodzi z serwisu Konfabula.

Zajazd pod Cnotliwą Sekutnicą

Monika Kilijańska — Fri, 31 Jan 2025 14:25:44 +0000

Czytając „Zajazd pod Cnotliwą Sekutnicą” Artura Tojzy brakowało mi tylko jednego: raptorów, raptorów z laserami niczym w „Kung fury” (kto nie widział tej parodii, niech żałuje!). Jednak jest coś, co podoba mi się w lekturze bardziej niż we wzmiankowanym filmie: to wszystko ma sens! Zaraz Wam wytłumaczę… Uniwersum Trafiamy do świata, w którym rządzą Abel (Niebo) i Kain (siedlisko demonów) i który ogólnie podzielony jest na trzy krainy. Jedną z nich jest Pangera, zamieszkała przez elfy i krasnoludy oraz pomagających im ludzi i niziołków. Na Pangerze większość elfów traktuje inne rasy z pogardą. Ograniczony szacunek okazują jedynie krasnoludom, ale ze względów czysto politycznych. Orki czy gobliny to dla nich podrzędne byty, choć traktują ich nieco lepiej niż ludzi, głównie z powodu, jak to mówią, ich większej przydatności. Magia jest tu dostępna, ale reglamentowana. Za to nie ma elektryczności, dominowała technologia parowa niczym z okresu rewolucji przemysłowej, a wszystkie wynalazki musiały przejść przez biuro Inkwizycji Myśli. Wielka Wojna Ras, która szalała na Pangerze, była wyniszczająca i pochłonęła blisko jedną czwartą jej istnień. Bohaterowie Klara jest jedyną córką Kaina, obecnie Władcy Demonów, i Serafiny, pierwszej serafinki, która tchnęła życie w anioły i demony. Nieco podobna do elfek. Pełna mocy i pewności siebie, ale pozbawiona typowo kobiecych krągłości. Wychowała się w ociekającym przepychem Heliopolis, położonym w niezwykle malowniczej części Zaświatów i posiadającym bajeczne ogrody. Obecnie jako dorosła chce wykazać się odpowiedzialnością, niezależnością i umiejętnościami zarządzania, by zasiąść na Świetlistym Tronie Heliopolis. Nie lubi herosów i biuściastych czarodziejek. Nigdy nie czyta dokumentów przed ich podpisaniem. Eryk jest jednym z ferajny Rychtera, wcześniejszego właściciela Zajazdu pod cnotliwą sekutnicą. Był jego prawą ręką, choć sam o sobie ie niewiele. Były pirat, choć nie lubi jak się go tak określa. Naiwny i dziecięco ciekawy. Nie wierzy w siły nadprzyrodzone. Niewiele wie o sobie, gdyż cierpi na amnezję. Jest całkowicie odporny na magię. Maniery nie są jego mocną stroną. Czasem lubi być złośliwy. Fabuła Klara nie ma zamiaru słuchać wysoko postawionego ojca, tylko zawalczyć o niezależność. Aby jej dowieść ma pokazać na podstawie zarządzania małym zajazdem, że jest odpowiedzialna. Ale okazuje się, że ów miejsce ma więcej sekretów niż ktokolwiek się spodziewał. I że z typowej awanturniczej opowieści fantasy otrzymamy całkiem sprawny romans sci-fi! Bo to nie tylko opowieść o dziwnej wojnie, w której wielkie b-boom zrobiło coś, co przypominało bombę atomową, ale i historia zasiedlania planet przez jakąś kosmiczną cywilizację. Wszystko to w oparach humoru, barwnych lokacjach i dość nieporadnej miłości. Mam nadzieję, że udało mi się namówić na lekturę, bo warto. Warto dodać Jest to pierwszy tom serii Trzynaste Królestwo, będącej wprowadzeniem do Multiwersum Snów. Rzeczywistości, w której magia oraz technologia łączą się w jedność. Seria stanowi również prequel do „Piekła kosmosu” oraz nawiązuje do pewnych wydarzeń wspomnianych w „Farreterze”, innych książkach Artura Tojzy.

Artykuł Zajazd pod Cnotliwą Sekutnicą pochodzi z serwisu Konfabula.

Tam, gdzie pada śnieg. Druga książka Erin Doom

Monika Kilijańska — Tue, 14 Jan 2025 17:29:00 +0000

Debiut, jakim był „Rzeźbiarz łez”, nie do końca mi się spodobał. Tu jednak zdecydowanie widzimy polepszenie jakości. Co może się w „Tam gdzie pada śnieg” podobać? Opisy przyrody i odmienności dwóch odległych światów W opisach Erin Doom jest dobra, a właściwie coraz lepsza. Nie dość, ze otrzymujemy tu zapierającą dech w piersiach Kanadę, to jeszcze wszelkie kanadyjskie i kalifornijskie przyzwyczajenia czy sposób życia naprawdę wprowadzają nas w klimat. Dosłownie szłam za Ivy z karabinkiem w dłoni i polowałam na kaczki, przedzierałam się przez zaspy (czasem dosłownie, bo i u nas akurat zimowo było i śnieg po kolana), rozpalałam ogień w kominku i wciągałam na noc wełniane skarpety. Ba, zakupiłam nowy sweter, różowy, ale mięciutki i puchaty. Sporo świata wewnętrznego Styl autorki jest szczególny, bardzo introspektywny. Jest to w zasadzie historia Ivy, a nie historia miłości między Ivy i Masonem. Ivy to introwertyczka i w jej świecie wewnętrznym bardzo często będziemy się znajdować. I jest on bardzo dobrze napisany. Może to nie takie filozoficzne rozprawy jak w „Wojnie polsko-ruskiej pod flaga biało-czerwoną”, w którym podziwiałam wręcz rozprawy bohatera samego z sobą, mimo dość prostego sposobu głośnego wysławiania się, ale jednak zapadają w pamięć. Świetnych bohaterów drugoplanowych Pierwszoplanowi Ivy i Mason są o niebo lepiej napisani niż bohaterowie „Rzeźbiarza łez„, jednak to drugoplanowi, szczególnie chłopcy, bardzo urealniają opowieść. Mamy tu standardowych nastolatków którzy lubią imprezy, surfowanie wśród fal czy podrywanie lasek. To zwykłe dzieciaki i tak się zachowują. Nawet w obliczu ataku terrorystycznego jeden kumpel nadal twierdzi, że jest wkręcany. Rozsądna fabuła Pomysł, by dziewczyna po śmierci ojca trafiła do rodziny swojego ojca chrzestnego przyjmuję ze spokojem. Tak samo jak zaszycie się w jakimś kanadyjskim zadupiu i życie jak autochtoni, ci napływowi raczej. Realny jest szkolny bullying i układziki, realny pomysł z tajnym kodem komputerowym i jego sposobem schowania przed niepożądanymi oczyma. Wreszcie sensowne, choć może chaotyczne, jest atakowanie szkoły jako miejsca, którego nikt nie pilnuje, które w USA jest wręcz znane z pierwszych stron serwisów informacyjnych. Wydanie Twarda oprawa, dobry papier, wyraźna czcionka, barwione brzegi. Czego można chcieć więcej? Wydanie, tak jak poprzedniej książki Erin, jest wyśmienite. Co może przeszkadzać Przede wszystkim niektóre dialogi, zwłaszcza Masona z… obojętnie z kim. Ma to być męski, wiecznie hamujący emocje bokser i aż dziwi jak czasami woli palnąć głupotę, niż pomilczeć. Tym bardziej, że jego gadki nie wiem kogo miałyby przekonać. Jakby mi ktoś wciskał kit, że nie lubi kuzynki, bo za dużo uwagi jego ojca kradnie, to chyba bym się zastanowiła co interlokutor do mnie mówi. To się kupy nie trzyma, tym bardziej, że kuzynka wydaje się osobą nieubiegającą się o atencję. Może przeszkadzać wulgarność. Może nie tak jak w „Księżycowym mieście:, bo jednak dzieci są grzeczniejsze, ale czasem można się zastanawiać jakich znajomych miała Erin, skoro takie zachowania czy język jest dla niej normą. Znowu miłość do oprawcy. Nie wiem co autorka widzi w takich związkach, bo mnie przy akcjach z opryskliwością, jawnym ostracyzmem i wrogością to się czerwona lampka zapala i nawet najbardziej umięśniona klata czy oczy niczym sarenka (a mam pewna słabość do takowych!) nie zmieniłyby mojego stanowiska. A tu druga książka i druga taka sytuacja. Ale może znajduje w czytelniczkach z syndromem sztokholmskim swoich fanów. Sam watek miłości też jest tu taki jakby na siłę, nie czuć tego pociągu pomiędzy bohaterami. Czy polecam? I tak i nie. Mam mały dylemat z oceną tej książki, ponieważ z jednej strony bardzo mi się ona podobała, jednak miała ona również swoje minusy. Czyta się lekko, czasem ze śmiechem, czasem z łezką w oku. Jest lepiej i tego się trzymajmy. Zobacz też inne książki obyczajowe na Tantis.pl

Artykuł Tam, gdzie pada śnieg. Druga książka Erin Doom pochodzi z serwisu Konfabula.