Wada mowy, a może naturalny okres w rozwoju dziecka?

Wada mowy, a może naturalny okres w rozwoju dziecka? Image

Wada mowy, a może naturalny okres w rozwoju dziecka?

Cią­gle nie wie­sz czy Twój ma­lu­ch ma pra­wo jesz­cze nie mó­wić lub znie­kształ­cać wy­ra­zy, nie wy­ma­wiać nie­któ­ry­ch gło­sek, czy też po­wi­nien już po­ro­zu­mie­wać się po­praw­nie. Za­sta­na­wia­sz się jed­nak: „po­praw­nie dla da­ne­go wie­ku… to zna­czy jak?”.

W szko­ła­ch ro­dze­nia, a tak­że w szpi­ta­la­ch, za­raz po po­ja­wie­niu się dziec­ka na świe­cie, mło­de mamy mają szko­le­nia do­ty­czą­ce roz­wo­ju i pie­lę­gna­cji swo­ich dzie­ci. Nie ro­zu­miem jed­nak dla­cze­go tak mało uwa­gi, albo i wca­le, nie po­świę­ca się na edu­ka­cję z za­kre­su po­szcze­gól­ny­ch eta­pów roz­wo­ju mowy i ewen­tu­al­ny­ch jego nie­pra­wi­dło­wo­ści. Ogrom­ny nie­do­syt wie­dzy z tego za­kre­su, z któ­rym się spo­ty­kam spo­wo­do­wał, że dziś gar­ść in­for­ma­cji na ten te­mat.

OKRES MELODII — od urodzenia do 1 roku życia

Jest to etap przy­go­to­wa­nia do mó­wie­nia. Swo­ją obec­no­ść na świe­cie no­wo­ro­dek za­sy­gna­li­zu­je nam pierw­szym krzy­kiem. Usły­szy­my go za­raz po uro­dze­niu. Mię­dzy dru­gim a trze­cim mie­sią­cem ży­cia u nie­mow­la­ków po­ja­wia się tzw. głu­że­nie. Są to przy­pad­ko­we dźwię­ki gar­dło­we, tyl­no­ję­zy­ko­we, wy­bu­cho­we, po­je­dyn­cze lub z sa­mo­gło­ska­mi. Tu uwa­ga, głu­żą też dzie­ci nie­sły­szą­ce. Ob­ser­wuj za­tem, czy Two­ja po­cie­cha wo­dzi ocza­mi oraz od­wra­ca głów­kę w kie­run­ku źró­dła dźwię­ku. Od­biór bodź­ców słu­cho­wy­ch z ze­wną­trz to je­den z pod­sta­wo­wy­ch wa­run­ków mó­wie­nia. Dziec­ko uczy się przez na­śla­do­wa­nie, żeby mó­wić musi naj­pierw usły­szeć.

Oko­ło pią­te­go mie­sią­ca ma­lu­szek świa­do­mie pró­bu­je po­wta­rzać przy­pad­ko­wo wy­po­wie­dzia­ne przez sie­bie dźwię­ki. Za­czy­na się okres ga­wo­rze­nia cha­rak­te­ry­stycz­ny już tyl­ko dla nie­mow­ląt sły­szą­cy­ch.

Mniej wię­cej w dzie­wią­tym mie­sią­cu dziec­ko za­czy­na ro­zu­mieć mowę, to zna­czy – ko­ja­rzy ob­raz z wy­ra­zem.

W okre­sie me­lo­dii po­ja­wia­ją się sa­mo­gło­ski: a, e, i, u. Od oko­ło 10 mie­sią­ca ży­cia spół­gło­ski: t, d, p, b, ś, ć, dź, l, j.

OKRES WYRAZU — od 1 do 2 roku życia

W tym okre­sie usły­szy­my sa­mo­gło­ski: a, o, e, i, u, y oraz spół­gło­ski: m, f, w, p, b, ź, k, g, n, ch. Dziec­ko za­chwy­ci nas pierw­szy­mi wy­ra­za­mi: mama, tata, baba, daj, nie, tak. Ten za­sób po­je­dyn­czy­ch słów za­cznie sta­wać się co­raz bo­gat­szy.

OKRES ZDANIA — od 2 do 3 roku życia

Ma­lu­ch wy­po­wie już sa­mo­gło­ski no­so­we: ę, ą oraz spół­gło­ski s, z, c, dz. Rzad­ko, ale jed­nak u nie­któ­ry­ch dzie­ci może wy­stą­pić: sz, ż, cz, dż. Mowa na­szej po­cie­chy ule­ga dal­sze­mu do­sko­na­le­niu. Za­czy­na­ją po­ja­wiać się zda­nia pro­ste, a nie­kie­dy na­wet bar­dziej zło­żo­ne. Two­ja có­recz­ka lub sy­nek już wie­dzą jak dana gło­ska po­win­na brzmieć, ale jesz­cze nie po­tra­fią jej wy­po­wie­dzieć. Nie ma po­wo­dów do nie­po­ko­ju, kie­dy ob­ser­wo­wać bę­dzie­sz znie­kształ­ce­nia lub omi­ja­nie trud­niej­szy­ch gło­sek.

OKRES SWOISTEJ MOWY DZIECIĘCEJ — od 3 do około 6 roku życia

Dziec­ko trzy­let­nie po­win­no wy­ma­wiać wszyst­kie sa­mo­gło­ski, choć cza­sem na­dal mogą być one lek­ko znie­kształ­co­ne (na­rzą­dy ar­ty­ku­la­cyj­ne nie są jesz­cze wy­star­cza­ją­co spraw­ne). Poza tym usły­szy­my spół­gło­ski: m, b, p, f, w, ś, ż, ć, dź, ń, k, g, ch, t, d, n, l, j, ł . Trzy­la­tek czę­sto zmięk­cza s, z, c, dz oraz sz, ż, cz, dż wy­ma­wia je jak ś, ź, ć, dź . Gło­ska r może być za­stę­po­wa­na j lub l, za­mia­st f cza­sem wy­stę­pu­je ch lub od­wrot­nie. Je­śli Two­ja po­cie­cha nie do­po­wia­da słów, nie za­mar­twiaj się. Ten etap ce­chu­je jesz­cze brak wy­raź­ny­ch koń­có­wek w wy­ra­za­ch.

Wy­mo­wa dziec­ka czte­ro­let­nie­go bę­dzie się róż­ni­ła pod wzglę­dem dźwię­ko­wym w po­rów­na­niu z trzy­lat­kiem. Utrwa­la­ją się gło­ski s, z, c, dz. Two­ja po­cie­cha nie po­win­na już ich wy­ma­wiać jak ś, ź, ć, dź. Du­żym suk­ce­sem jest po­ja­wie­nie się gło­ski r. Jej opa­no­wa­nie to ogrom­na ra­do­ść dla dziec­ka, w związ­ku z tym czę­sto bę­dzie jej nad­uży­wać. Je­śli usły­szy­sz „mre­ko” za­mia­st „mle­ko” lub „rar­ka” za­mia­st „lal­ka” za­cho­waj spo­kój. Ta­kie prze­kształ­ce­nia są ty­po­we dla tego wie­ku. Brak gło­ski r w wy­ra­za­ch na tym eta­pie też jesz­cze nie po­wi­nien nie­po­ko­ić.

In­ten­syw­ny roz­wój mowy na­dal trwa. Je­śli więc Two­je dziec­ko za­mie­nia w dal­szym cią­gu gło­ski sz, ż, cz, dż na s, z, c, dz lub na ś, ź, ć, dź to na tym eta­pie ma do tego jesz­cze pra­wo. Jest to tzw. se­ple­nie­nie fi­zjo­lo­gicz­ne.

Oko­ło 5 roku ży­cia u więk­szo­ści usły­szy­my sz, ż, cz, dż, r. Na­sze po­cie­chy nie po­win­ny już też my­lić gło­sek po­dob­nie brzmią­cy­ch ś, s, sz, ć, c, cz, ź, z, ż, c, ć, cz, dz, dź, dż.

Mię­dzy 5 a 6 ro­kiem ży­cia dziec­ko po­win­no po­słu­gi­wać się już peł­nym za­so­bem gło­sko­wym oraz płyn­nie mó­wić peł­ny­mi zda­nia­mi.


Ten wpis jest wpi­sem go­ścin­nym. Ta szyb­ka ścią­ga po­mo­że Ci zo­rien­to­wać się, co jest na­tu­ral­nym pro­ce­sem roz­wo­ju mowy, a co od­bie­ga od tzw. nor­my. W jed­nym ar­ty­ku­le trud­no jed­nak omó­wić róż­no­rod­ne niu­an­se zwią­za­ne z po­praw­no­ścią mó­wie­nia. Je­śli za­tem co­kol­wiek mimo wszyst­ko jest dla Cie­bie nie­zro­zu­mia­łe lub Cię nie­po­koi, nie wa­haj się, sko­rzy­staj z kon­sul­ta­cji lo­go­pe­dycz­ny­ch. Za­pra­szam też na blog och-wychowanie.blog.pl , gdzie to­czą się dys­ku­sje na wie­le te­ma­tów nur­tu­ją­cy­ch ro­dzi­ców. Je­śli ar­ty­kuł Cię za­in­te­re­so­wał zaj­rzyj też na fan­pa­ge blo­ga Och Wy­cho­wa­nie.

Fot. Jim­mie, CC BY 2.0

Autor | moniowiec Komentarze | 6 Data | 6 lutego 2017

kategorie i tagi

W kategorii: Dla dzieci, Poradniki

Otagowano: , ,

  • Ta­kie wpi­sy są bar­dzo waż­ne, bo le­piej udać się do spe­cja­li­sty wcze­śniej niż póź­niej 😉

    • Ra­cja, le­piej na­uczyć od po­cząt­ku po­praw­nie niż ko­ry­go­wać wadę. Im wcze­śniej tym le­piej.

  • naszebabelkowo.blogspot.com

    Na ra­zie ni­cze­go nie­po­ko­ją­ce­go u Mło­de­go nie wy­ła­pa­łam — ale wszyst­kie wska­zów­ki z wpi­su we­zmę so­bie bar­dzo do ser­ca i będę wni­kli­wie mo­ni­to­ro­wać jego po­stę­py 🙂

  • Ewa

    Su­per ja­sny i kon­kret­ny wpis. Dzię­ku­ję!!!

  • Kur­cze, cór­ka tak szyb­ko i tak dużo za­czę­ła mó­wić, że nie mu­sia­łąm się ni­gdy nad tym wszyst­kim za­sta­na­wiać!

  • Ewe­li­na Roz­mus

    Wła­śnie tego po­stu mi było trze­ba — mam 1,5 rocz­ne­go syna i wi­dzę, że z mó­wie­niem pra­wi­dło­wo 🙂