Całkiem poradnikowo

Pieniądze z komunii na remont albo spłatę kredytu? To przywłaszczenie!

Jed­nym z naj­częst­szych pre­zen­tów, któ­re dzie­ci dosta­ją na Pierw­szą Komu­nię Świę­tą, są pie­nią­dze. W koń­cu dzie­ci mają już wszyst­ko: wie­le z nich szczy­cie się posia­da­niem wła­sne­go kom­pu­te­ra czy komór­ki jesz­cze przed komu­nij­nym pre­zen­to­wym sza­leń­stwem, a zega­rek jako pamiąt­ka raczej odcho­dzi do lamu­sa. Kupo­wa­nie quadów pomi­nę mil­cze­niem (dla­cze­go? Sprawdź tu: Pre­zen­ty komu­nij­ne). W przy­pad­ku pie­nię­dzy goście zada­ją sobie pyta­nie ile dać na komu­nię, a dzie­ci – czy zoba­czą kie­dyś te pie­nią­dze. W zależ­no­ści od hoj­no­ści zapro­szo­nych gości, dziec­ko może zain­ka­so­wać od kil­ku­set do nawet kil­ku tysię­cy zło­tych. Czy rodzi­ce mogą swo­bod­nie dys­po­no­wać pie­niędz­mi dziec­ka? Oka­zu­je się, że nie do koń­ca.

Kto naprawdę ma pieniądze z komunii?

Wie­lu gości zapro­szo­nych na komu­nię decy­du­je się, by zamiast zaku­pu pre­zen­tu ofia­ro­wać dziec­ku pie­nią­dze w koper­cie. Cza­sem do życzeń i grub­szej koper­ty dołą­cza­ne są jesz­cze jakieś pamiąt­ki jak meda­lik czy Biblia, a bank­no­ty tra­fia­ją w ręce rodzi­ców. Nic dziw­ne­go, wszak to oni są praw­ny­mi opie­ku­na­mi dziec­ka. Oso­ba nie­peł­no­let­nia nie może samo­dziel­nie dys­po­no­wać swo­im mająt­kiem. Kodeks rodzin­ny i opie­kuń­czy zobo­wią­zu­je do tego jego praw­nych opie­ku­nów.

Rodzi­ce nie mogą bez zezwo­le­nia sądu opie­kuń­cze­go doko­ny­wać czyn­no­ści prze­kra­cza­ją­cych zakres zwy­kłe­go zarzą­du ani wyra­żać zgo­dy na doko­ny­wa­nie takich czyn­no­ści przez dziec­ko.
art. 101 § 3 Kodek­su Rodzin­ne­go i opie­kuń­cze­go

Nie ozna­cza to jed­nak, że pie­nią­dze z komu­nii, któ­re dziec­ko otrzy­mu­je w pre­zen­cie, mogą zostać wyda­ne na dowol­ny cel.

Zbieranie dziecku sprezentowanych pieniędzy to przestępstwo?

Nie ma jed­ne­go, jed­no­znacz­ne­go prze­pi­su, któ­ry naka­zy­wał­by rodzi­com, co zro­bić z pie­niędz­mi, któ­re otrzy­mu­je dziec­ko w pre­zen­cie (komu­nij­nym, uro­dzi­no­wym lub gwiazd­ko­wym). Dziec­ko do 13 roku życia wła­ści­wie nie może nawet dys­po­no­wać komu­nij­nym rowe­rem samo i jeśli była­by taka potrze­ba rodzic może go nawet sprze­dać. O ile będzie to podyk­to­wa­ne dys­po­no­wa­niem mająt­kiem dziec­ka z nale­ży­tą sta­ran­no­ścią”, a przede wszyst­kim — kie­ru­jąc się dobrem dziec­ka.

Rodzic zarzą­dza do 13 roku życia wła­ści­wie każ­dym dzie­cię­cym pre­zen­tem. Wyłą­cze­nia­mi są wyni­ka­ją­ce z art. 101 § 2 kodek­su rodzin­ne­go i opie­kuń­cze­go oraz z prze­pi­sów kodek­su cywil­ne­go art. 21 i 22 przed­mio­ty odda­ne dziec­ku do swo­bod­ne­go użyt­ku np. nie­wiel­kie sumy pie­nięż­ne lub rze­czy, któ­re nie przed­sta­wia­ją zna­czą­cej war­to­ści mająt­ko­wej, ale dopie­ro po ukoń­cze­niu 13 roku życia. Dopie­ro wte­dy dziec­ko może taki­mi przed­mio­ta­mi swo­bod­nie roz­po­rzą­dzać bez zgo­dy swo­ich rodzi­ców, a więc może je zbyć, zamie­nić lub daro­wać innej oso­bie.

Trzy­na­sto­la­tek i młod­sze lato­ro­śle nie mają praw­nej moż­li­wo­ści roz­po­rzą­dza­nia żad­ny­mi przed­mio­ta­mi nawet taki­mi któ­re zosta­ły mu odda­ne do swo­bod­ne­go użyt­ku, jak np. rower czy kom­pu­ter, tak czę­ste jako pre­zen­ty komu­nij­ne. To samo tyczy pie­nię­dzy. Jed­nak nie mogą one być prze­zna­czo­ne np. na remont kuch­ni, spła­tę raty kre­dy­tu czy inny cel, któ­ry bez­po­śred­nio nie wią­że się z dziec­kiem. By być praw­nie fair trze­ba by było uzy­skać zgo­dę sądu rodzin­ne­go na takie roz­dy­spo­no­wa­nie kasy. Jeśli tego nie zro­bi, to dopusz­cza się przy­własz­cze­nia, czy­li bez­praw­ne­go dys­po­no­wa­nia cudzym mająt­kiem. Jed­nak takie spra­wy nie tra­fia­ją na wokan­dę bo… zgło­sić musiał­by je 9-latek.

Zanim zgłosisz się do sądu po swoje pieniądze z komunii…

Wie­lu z nas nie pamię­ta co sta­ło się z wła­sny­mi komu­nij­ny­mi pie­niędz­mi. Być może rodzi­ce nimi dys­po­no­wa­li nie tak jak powin­ni. Ale nawet sąd im wyba­cza. Przy­własz­cze­nie jest prze­stęp­stwem powszech­nym – może je popeł­nić każ­da oso­ba fizycz­na. Do tego choć jest ści­ga­ne z oskar­że­nia publicz­ne­go, czy­li z urzę­du, to jeże­li pokrzyw­dzo­nym jest oso­ba naj­bliż­sza w rozu­mie­niu Kodek­su Kar­ne­go, ści­ga­nie nastę­pu­je na wnio­sek pokrzyw­dzo­ne­go. Jeże­li war­tość rze­czy rucho­mej (są nimi też pie­nią­dze!) nie prze­kra­cza kwo­ty 1/4 mini­mal­ne­go wyna­gro­dze­nia za pra­cę (z chwi­li popeł­nie­nia czy­nu), to sto­su­je­my w tym przy­pad­ku Art. 119 § 1 Kodek­su Wykro­czeń.

§ 1. Kto krad­nie lub przy­własz­cza sobie cudzą rzecz rucho­mą, jeże­li jej war­tość nie prze­kra­cza 1/4 mini­mal­ne­go wyna­gro­dze­nia, pod­le­ga karze aresz­tu, ogra­ni­cze­nia wol­no­ści albo grzyw­ny.
§ 2. Usi­ło­wa­nie, pod­że­ga­nie i pomoc­nic­two są karal­ne.
§ 3. Jeże­li spraw­ca czy­nu okre­ślo­ne­go w § 1 dopu­ścił się go na szko­dę oso­by naj­bliż­szej, ści­ga­nie nastę­pu­je na żąda­nie pokrzyw­dzo­ne­go.
§ 4. W razie popeł­nie­nia wykro­cze­nia okre­ślo­ne­go w § 1, moż­na orzec obo­wią­zek zapła­ty rów­no­war­to­ści ukra­dzio­ne­go lub przy­własz­czo­ne­go mie­nia, jeże­li szko­da nie zosta­ła napra­wio­na.

Nato­miast w sytu­acji, gdy przy­własz­czo­na, cudza rzecz rucho­ma była war­ta wię­cej niż 1/4 mini­mal­ne­go wyna­gro­dze­nia, bądź jeże­li doszło do przy­własz­cze­nia pra­wa mająt­ko­we­go – spraw­ca czy­nu będzie odpo­wia­dał za prze­stęp­stwo z Art. 284 Kodek­su Kar­ne­go.

Art. 284 KK | Przy­własz­cze­nie | Kodeks Kar­ny
§ 1. Kto przy­własz­cza sobie cudzą rzecz rucho­mą lub pra­wo mająt­ko­we, pod­le­ga karze pozba­wie­nia wol­no­ści do lat 3.
§ 2. Kto przy­własz­cza sobie powie­rzo­ną mu rzecz rucho­mą, pod­le­ga karze pozba­wie­nia wol­no­ści od 3 mie­się­cy do lat 5.
§ 3. W wypad­ku mniej­szej wagi lub przy­własz­cze­nia rze­czy zna­le­zio­nej, spraw­ca pod­le­ga grzyw­nie, karze ogra­ni­cze­nia wol­no­ści albo pozba­wie­nia wol­no­ści do roku.
§ 4. Jeże­li przy­własz­cze­nie nastą­pi­ło na szko­dę oso­by naj­bliż­szej, ści­ga­nie nastę­pu­je na wnio­sek pokrzyw­dzo­ne­go.

W przy­pad­ku naszych, rodzi­ców pie­nię­dzy z Komu­nii raczej nie mamy co szu­kać ich po sądach. Zgod­nie z lite­rą pra­wa minął już okres przedaw­nie­nia i nie moż­na już wsz­cząć postę­po­wa­nia kar­ne­go, a jeże­li zosta­ło ono wsz­czę­te – będzie umo­rzo­ne.

Karal­ność czy­nu z:
- Art. 284 § 1 Kodek­su Kar­ne­go przedaw­ni się po upły­wie 5 lat od popeł­nie­nia czy­nu zabro­nio­ne­go
- Art. 284 § 2 Kodek­su Kar­ne­go usta­nie dopie­ro po 10 latach od popeł­nie­nia czy­nu zabro­nio­ne­go, chy­ba że jest to mie­nie znacz­nej war­to­ści lub dobro o szcze­gól­nym zna­cze­niu dla kul­tu­ry, wte­dy po 15 latach.
- Art. 284 § 3 Kodek­su Kar­ne­go przedaw­ni się po upły­wie 5 lat od popeł­nie­nia czy­nu zabro­nio­ne­go.

Na co można wydać komunijne pieniądze dziecka?

Pie­nią­dze z pre­zen­tów moż­na wydać wyłącz­nie na potrze­by dziec­ka. I to nie potrze­by pod­sta­wo­we jak jedze­nie czy media. Moż­na kupić np. zabaw­kę, rower, zapła­cić za kurs języ­ko­wy lub wyjazd na waka­cje. Zebra­na kwo­ta może rów­nież tra­fić na kon­to oszczęd­no­ścio­we czy loka­tę prze­zna­czo­ną dla dziec­ka

War­to jesz­cze zazna­czyć, że od pre­zen­tów trze­ba będzie zapła­cić poda­tek. Sprawdź, czy przy­pad­kiem nie będziesz musiał się roz­li­czyć!

Stan praw­ny na dzień: 21.05.2019


Jeśli zasta­na­wiasz się nad tym jak zapa­no­wać nad sza­leń­stwem komu­nij­nym pod­po­wia­dam jak zapla­no­wać, zor­ga­ni­zo­wać, prze­żyć ducho­wo i zapa­mię­tać ten jedy­ny dzień w życiu dziec­ka, to zobacz jakie ja mam doświad­cze­nia:

Fot. Mar­co Verch, CC BY 2.0